نرم افزارهای رشته مهندسی عمران که باید یاد بگیرید

این مقاله درباره یادگیری نرم افزارهای رشته مهندسی عمران برای کسانی است که در این رشته تحصیل‌کرده یا اکنون فارغ‌التحصیل شده‌اند و آغاز فعالیت آنهاست. رشته مهندسی عمران به معنای طراحی، ساخت و نگهداری سازه‌ها و زیرساخت‌های عمرانی است و فارغ‌التحصیلان آن پس از اخذ مدرک مهندسی می‌توانند در زمینه‌هایی مانند طراحی سازه، نقشه‌برداری و محاسبات هیدرولیکی و به عنوان یک مشاور سازه یا مشاور مدیریت پروژه فعالیت کنند.

یک سری نرم‌افزار برای متخصصان عمرانی هست که در طول تحصیلات نظری و دانشگاهی معمولاً با آن‌ها سر و کار دارند و برخی از برنامه‌های دیگر را بهتر است به صورت خودآموز یاد بگیرند. در این مقاله از موسسه آموزش‌مجازی هرمس اینجا هستیم تا شما را با لیست نرم‌افزارهای مهم برای مهندسی عمران آشنا کنیم. همچنین بهترین دوره‌های آموزشی هر نرم افزار را نیز به شما معرفی خواهیم کرد.

اهمیت یادگیری نرم افزارهای رشته مهندسی عمران

در ایران AutoCAD Civil 3D و ETABS بیشتر در دانشگاه‌ها معرفی می‌شوند، اما برای رقابت در بازار کار باید دوره‌های تخصصی و پروژه‌های عملی را در Civil 3D، MicroStation, STAAD.Pro و Revit بگذرانید. این رویکرد مهارت‌محور، تجربهٔ عملی و تسلط بر استانداردهای صنعتی را تقویت می‌کند که در آموزش تئوری دانشگاهی کمتر به آن پرداخته می‌شود.

 نرم افزار تخصصی AutoCAD Civil 3D را حرفه ای بیاموزید

اتوکد سیویل تری‌دی یکی از نرم افزارهای حرفه ای و پر کاربرد برای مهندسی عمران است. از نرم افزار سه بعدی Civil 3D برای طراحی، تجزیه و تحلیل و مستندسازی پروژه‌های زیرساختی استفاده می‌شود. این نرم‌افزار از گردش‌های کاری شامل مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) پشتیبانی می‌کند و طیف وسیعی از ویژگی‌ها را برای ایجاد مدل‌های سه‌بعدی، سطوح، ترازبندی‌ها و انجام محاسبات ارائه می‌دهد. این برنامه در واقع روند همکاری، سازگاری داده‌ها و پاسخگویی به پروژه را افزایش می‌دهد.

 

• AutoCAD Civil 3D یک نرم افزار مشابه ساختار IBM است که ابزارهای خودکارسازی هم‌ترازی، حجم‌برداری، پروفیل‌سازی و مدیریت شبکه‌های تأسیساتی را ارائه می‌دهد.

 

کاربرد AutoCAD Civil 3D در ایران

مهندسان عمران در ایران برای پروژه‌های راه‌سازی، آب و فاضلاب و ژئوماتیک از امکانات آن بهره می برند. همچنین بسیاری از شرکت‌های مشاوره و پیمانکاری برای تولید نقشه‌های طرح و نهایی از Civil 3D استفاده می‌کنند.

 

اهمیت یادگیری Civil 3D چیست

نرم افزار Civil 3D با کاهش خطا و افزایش سرعت گردش‌کار BIM زیرساخت، انطباق با استانداردهای ملی را ساده می‌کند. تسلط داشتن و استفاده از این نرم‌افزار در پروژه‌های عمرانی بزرگ ، مزیت رقابتی قابل‌توجهی است

معمولاً در دانشگاه و درس «نقشه‌کشی مهندسی»  AutoCAD 2D آموزش داده می‌شود. برای یادگرفتن Civil 3D باید در دوره‌های آنلاین یا کارگاه‌های آزاد شرکت کرد و پروژه‌های عملی را تمرین نمود.

 

2. Bentley MicroStation

برنامه MicroStation پلتفرم CAD/BIM از شرکت Bentley است که قابلیت تولید عناصر برداری 2D/3D، مدیریت فایل‌های DGN و ارائه اسناد و مدل‌های زیرساختی را برای استفاده در مهندسی عمران فراهم می کند.

 

آیا این برنامه در ایران کاربرد دارد؟

در پروژه‌های کلان (راه‌آهن، سد، مترو) و در سازمان نقشه‌برداری کشور غالباً فایل‌های پایه با فرمت DGN تهیه می‌شود. برخی پیمانکاران بزرگ از MicroStation در کنار GIS استفاده می‌کنند. این پلتفرم هرچند در دانشگاه کمتر تدریس می‌شود اما MicroStationبه‌دلیل دقت بالا، مدیریت پیشرفته و استاندارد DGN، در پروژه‌های زیرساختی بزرگ، جایگاه ویژه‌ای دارد؛.

 

MicroStation معمولاً در سرفصل‌های رسمی عمران وجود ندارد و برای یادگیری آن باید به دنبال سایت های آموزشی معتبر باشید.

نرم افزار تحلیلی STAAD.Pro

این نرم‌افزار ابتدا در ۱۹۹۷ توسط Research Engineers International عرضه شده و سپس توسط Bentley خریداری شد. اکنون نرم‌افزار تحلیل و طراحی سازهٔ STAAD.Pro  توسط شرکت Bentley ارائه گردیده است و امکانات تحلیل استاتیکی، دینامیکی، طراحی قاب‌های فولادی و بتنی و بررسی پایداری سازه‌ها را برای پروژه های مهندسی عمران ارائه می دهد .
در برخی دانشگاه‌ها STAAD.Pro به‌صورت معرفی مختصر در کنار SAP2000 مطرح می‌شود و در شرکت‌های EPC و پیمانکاری برای پروژه‌های صنعتی، پل و سازه‌های پیچیده کاربرد دارد. همچنین کلاس‌های خصوصی STAAD.Pro در بسیاری از سایت های آنلاین آموزشی برگزار می‌شود.

 

اهمیت STAAD.Pro چیست؟

این برنامه با پشتیبانی از استانداردهای بین‌المللی و گزارش‌های تحلیلی مفصل، در پروژه‌های تجاری و صنعتی جایگاه خاصی دارد؛ برای کار در شرکت‌های بزرگ زیرساخت به یادگیری آن نیاز خواهید داشت.

یادگیری

• SAP2000 و ETABS در دانشگاه به‌جای  STAAD.Pro، تدریس می‌شود.
• دوره‌های آنلاین برای STAAD.Pro وجود دارد و کلاس‌های خصوصی آن نیز توسط بسیاری از اساتید معتبر حوزه عمران برگزار می گردد.

 Autodesk Revit برای مهندسان معمار و طراحان

رویت در واقع یکی دیگر از  پلتفرم های  BIM از شرکت مشهور Autodesk است و یادگیری Revit توانایی انجام کارهایی مانند  مدل‌سازی مشترک معماری، سازه و تاسیسات را در یک فایل واحد میسر می‌سازد.

این برنامه به عنوان اصلی ترین نرم افزارهای رشته مهندسی عمران در ایران کاربرد بسیاری دارد. شرکت‌های معماری و عمران در پروژه‌های ساختمانی مدرن (مسکونی و تجاری)، از Revit برای تولید نقشه‌های اجرایی، شبیه‌سازی 4D و هماهنگی بین‌ مهارتی استفاده می‌کنند.

 

اهمیت و روش یادگیری رویت چیست؟

تسلط بر Revit  یک برنامه جدی و مهم برای ورود حرفه‌ای به بازار کار ایران است و در پروژه‌های بین‌رشته‌ای امتیاز محسوب می‌شود.  تاکید سازمان نظام مهندسی بر BIM اهمیت این نرم افزار و پلتفرم های مشابه را بیشتر می کند.

معمولاً تنها مفاهیم کلی BIM در درس‌های مدیریت ساخت معرفی می‌شوند و برای یادگیری صفر تا صد Revit به صورت حرفه ای بهتره از طریق دوره های خصوصی مجازی و آموزش های ویدیویی استفاده کنید.

  

یادگیری برنامه ETABS

نرم‌افزار تخصصی  ETABS از شرکت CSI ارائه شده و برای تحلیل و طراحی ساختمان‌های چند طبقه کاربرد دارد. این برنامه در ایمنی سازه ها کاربرد دارد و ابزارهایی برای تحلیل طیف پاسخ زلزله، تاریخچه زمانی غیرخطی و طراحی مقاطع ارائه می‌دهد.

 

کاربرد ETABS در ایران

اساتید اکثر دانشگاه‌ها در درس «طراحی و تحلیل سازه‌های بتنی» از نسخه آموزشی ETABS برای پروژه‌های تمرینی در کلاس درس خود استفاده می‌کنند و در صنعت ساخت‌وساز، شرکت‌های عمران و معماری از آن برای موارد مانند ” تحلیل لرزه‌ ” بهره می‌برند.

مهندسان عمران با استفاده از ETABS به خاطر پشتیبانی کامل از ضوابط  ایران (مبحث ششم مقررات ملی ساختمان) و امکان تحلیل غیرخطی می توانند تصمیمات مهندسی بهتری بگیرند

یادگیری 

• دانشگاه: تمرکز در دانشگاه بر تفسیر خروجی و مثال‌های دستی است؛ مدل‌سازی پیچیده کمتر پوشش داده می‌شود.
• تکمیلی: دوره‌های آنلاین و پروژه‌های عملی در فرادرس، سبزسازه و سایت‌های تخصصی برای تسلط بر الگوهای بارگذاری و تحلیل غیرخطی توصیه می‌شوند.

 

درباره این نرم افزارها کتاب بخوانید

اگر اهل خواندن کتاب هستید و بیشتر از دوره هایی ویدیویی با کتاب ها ارتباط برقرار می کنید؛ خواندن این بخش را از دست ندهید. شما با خواندن کتب تخصصی درباره این نرم افزارها می‌توانید با نظرات اساتید و متخصصان بیشتری آشنا شوید.

 

• به طور مثال کتاب «Mastering AutoCAD Civil 3D 2021» که در دیجی‌کالا و آدینه‌بوک نیز موجود است، توسط استاد C.L. Davis ارائه گردیده و اطلاعات دقیق و جامعی از برنامه AutoCAD Civil 3D ارائه می‌دهد. 
• همچنین اگر به دنبال کتاب‌های مناسب برای ETABS به عنوان نرم‌افزاری که اکثر مهندسان عمران با آن سر و کار دارند هستید؛ توصیه می‌کنم نسخه دیجیتالی کتاب «Practical Guide to ETABS» از استاد Ernest F. Spillers را از سایت‌های فروش کتاب آنلاین تهیه کنید. باخواندن مقالات، کتاب و دیدن دوره های مربوط به عمران می توانید شانس خود را برای استخدام در موقعیت های مشاغل صنعتی افزایش دهید.

بسیاری از عناوین تخصصی در پلتفرم‌های ایرانی و بین‌المللی موجود است:

• «Mastering AutoCAD Civil 3D 2021»

− در دیجی‌کالا ممکن است نسخهٔ اصلی انگلیسی موجود نباشد، اما معادل‌های فارسی و آموزش‌های مکتوب مشابه را می‌توانید بیابید؛ مثلاً «کتاب آموزش نرم‌افزار AutoCAD Civil 3D» نشر دانشگاهی فرهمند در دیجی‌کالا عرضه شده است.
− در آدینه‌بوک نیز معمولاً همین عنوان یا ترجمه‌های فارسیِ آن ارائه می‌شود جستجو کنید «Mastering AutoCAD Civil 3D».

• «Practical Guide to ETABS»
  − نسخهٔ دیجیتال این کتاب در فروشگاه‌های بین‌المللی مانند آمازون در دسترس است؛ اما در پلتفرم‌های ایرانی کتابراه و فیدیبو کتابی با عنوان دقیق «Practical Guide to ETABS» یافت نشد.
  − با این حال، شرح‌های مشابه و کتب آموزشی فارسی برای ETABS مثلاً «اصول طراحی لرزه‌ای سازه‌های فولادی با تأکید بر روش حالات حدی و کاربرد در نرم‌افزار ETABS») در فیدیبو موجود است.

 

نکته: موجودی دقیق و عناوین ترجمه‌شده کتاب ها و حتی نرم افزارهای رشته مهندسی عمران ممکن است پیوسته تغییر کند. برای دسترسی به نسخه اصلی انگلیسی، آمازون و فروشگاه‌های بین‌المللی (Kindle, Google Play Books) مناسب ترین گزینه برای داشتن کتاب های زبان اصلی و تخصصی در زمینه مهندسی عمران است، و برای ترجمه‌های فارسی حتماً در لحظه در دیجی‌کالا، آدینه‌بوک، فیدیبو و کتابراه جستجو کنید.

همچنین این نکته را در نظر داشته باشید که ممکن است ساختار نرم افزارهای مهندسی حداقل هر چند سال یک بار دچار تغییر و تحولات جدی شود. خصوصا این تغییرات امروزه که هوش مصنوعی آمده بطور شگرف باعث ایجاد تغییرات بنیادی شده است. موسسه آموزش مجازی هرمس ارائه کننده بهترین دوره های آموزش CIVIL در ایران است.