محمد کدخدایی
وقتی قصد داریم در دوره و آموزش جدیدی شرکت کنیم معمولا مقایسه یادگیری آنلاین و با شرکت در دوره حضوری ذهن را درگیر می کند. آیا تاکنون از خود یا دوستان پرسید اید که مزیت آموزش آنلاین چیست؟ آیا شرکت در دوره های آنلاین و یا آموزش های مجازی و غیر حضوری فقط مزیت محسوب می شود یا معایبی نیز دارد!؟
در این مقاله، شرایط برتر و مزایای مهم یادگیری آنلاین را نسبت به کلاسهای حضوری با تکیه بر دیدگاه مؤسسات آموزشی معتبر جهانی بررسی میکنیم. با این حال اما تلاش میکنیم تحلیلی خودمختارانه داشته باشیم و از زاویه نگاه مخاطب ایرانی نیز به مسئله بپردازیم.
همچنین با ارائه مثالهایی ملموس از زندگی واقعی، به مخاطب این امکان را میدهیم که خود را در شرایط مشابه تصور کند. پس با موسسه آموزش مجازی هرمس همراه باش دوست عزیز
انعطاف پذیری زمان و مکان مهم ترین مزیت آموزش آنلاین
آزاد بودن و انعطافپذیری در انتخاب زمان و مکان یادگیری، از مهمترین مزایای شرکت در دورههای غیرحضوری (اعم از مجازی، آنلاین یا آفلاین) به شمار میرود. این آزادی عمل و امکان شخصیسازی فرآیند آموزش، نقش بسزایی در سهولت و جذابیت کلاسهای آنلاین دارد.
وقتی برنامه روزانهات با مسئولیتهای خانوادگی یا کاری پر شده، هیچچیز مثل دورهای که بتوانی نیمهشب یا بین دو شیفت کاری به آن سر بزنی ارزشمند نیست!
تجربه بسیاری از مادران خانهدار اثبات میکند که ویژگی انعطاف پذیری در زمان و مکان در واقع بهترین راه یادگیری دانش و حتی کسب مهارتهای جدید است.
آزادی زمان در یادگیری به ویژه برای افراد شاغل بسیار مفید است. مثلا افراد کارمند به دنبال تایم آزاد برای شرکت در یک دوره آموزشی هستند تا بتوانند در روزهای تعطیلی و زمان های خالی خود به یادگیری بپردازند.
آیا به روزهاو شب های بیشتری نیاز دارید!؟
مسئله وجود فاصله مدت زمانی ( بین زمان یادگیری و شرکت در آزمون ها و اخذ مدرک ) برای افرادی که با چالشهای زندگی درگیر هستند بسیار مهم است.
در دوران تحصیلات و مدرسه مواردی مانند اینکه چه زمانی در سر کلاس حاضر شویم و زمان برگزاری امتحانات؛ همیشه از قبل مشخص شده است.
اما در یادگیری آنلاین، معمولا انعطاف پذیری بیشتری وجود دارد. یعنی اینکه اگر شما به زمان بیشتری برای یادگیری و تمرین نیاز دارید این امکان در روند یادگیری غیر حضوری میسر شده.
- برای کسی که کودک نوپا دارد و شبها تنها زمان آزاد اوست، یادگیری آنلاین بهترین انتخاب است.
- فرد کارمندی که شیفت چرخشی دارد، میتواند سرفصل های دوره را طبق برنامه کاری خودش تنظیم کند.
- یادگیری مهارت های آنلاین یکی از مهم ترین ویژگیهای تحصیلات دوره شبانه نیز هست.
جالبه بدانید حتی دانشگاه درکسل در مقالهای اشاره میکند که این انعطافپذیری و توان یادگیری با سرعت دلخواه، آموزش آنلاین را برای طیف گستردهای از مخاطبان قابلدسترس کرده است.
بیائید هزینه یادگیری را کم کنیم
بیایید واقعبین باشیم؛ کلاس حضوری همیشه با هزینههایی پنهان همراه است. بنزین، تاکسی، غذای بیرون، یا حتی لباس مناسب کلاس! اگر بخواهیم اینها را کنار بگذاریم و دنبال کاهش هزینه های پنهان باشیم در واقع “آموزش آنلاین خصوصا دوره های ویدیویی ” به طرز محسوسی از حضور در کلاس مقرونه به صرفه تر است.
این مزیت کلاس آنلاین بهویژه برای دانشجویان یا مادرانی که درآمد ثابت ندارند یا نمیخواهند بار مالی جدیدی به خانواده وارد کنند بسیار خوشایند است.
مزیت مالی یادگیری غیرحضوری نسبت به کلاس حضوری برای افراد شاغل چیست؟!
در آموزش حضوری، گاهی مجبور به گرفتن مرخصی از کار یا استخدام پرستار برای مراقبت از کودک میشوید. این هزینهها جمع میشود و در نهایت ممکن است از انگیزه یادگیری بکاهد!
eSchool News نیز در این زمینه به کاهش هزینههای مستقیم و غیرمستقیم در آموزش آنلاین نسبت به هزینههای بیشتر کلاس حضوری اشاره دارد.
هرکجا که هستید یاد بگیرید
دسترسی جهانی و فرصت برابر دسترسی به استادان سطح بالا یا منابع معتبر باید برای همه افراد امکان پذیر باشد!
امروزه آموزش غیر حضوری تمام تبعیض ها را از بین برده. حالا اگر در یک روستا زندگی میکنید ولی به اینترنت پرسرعت دسترسی دارید، میتوانید از کلاس یک دانشگاه بینالمللی استفاده کنید.
برخی پلتفرمها حتی کلاسهایی از مؤسساتی مانند MIT و هاروارد را که جزو دانشگاه های سطح بالا در جهان است را از بین برده و دورههای آموزشی را بدون پرداخت هزینه و کاملا رایگان در اختیار عموم قرار دادهاند.
در نتیجه اگر شما یک دانشجوی شهرستانی باشید که به اساتید خبره دسترسی ندارد، میتوانید با یک لپتاپ ساده و از طریق سایت آموزش آنلاین به بهترین دوره ها و اساتید برتر متصل شوید. وبسایت Harvard Extension همین نکته را تأیید میکند و از دسترسی برابر به کیفیت بالا سخن میگوید.
آیا کلاس حضوری ممکن است کمی بهتر باشد؟!
ابتدا درباره مهم ترین مزایای شرکت در دوره های غیر حضوری و آنلاین صحبت کردیم. ولی یک سوال مهم دیگر نیز هست که باید به آن پاسخ دهیم. آیا هنوز این احتمال وجود دارد که شرکت در کلاس های حضوری، بهتر از آموزش های از راه دور باشد!؟
جواب این سوال در برخی از مقایسه ها مثبت است! وقتی یادگیری حضوری و غیر حضوری را به طورموازی مقایسه می کنیم؛ مزایای شرکت در یک دوره آموزشی به صورت حضوری قابل چشم پوشی نیست! پس اجازه دهید برتری و مزایای کلاس حضوری را بررسی کنیم.
مهم ترین چالش شرکت در آموزش غیر حضوری
در کلاس های حضوری، قوانینی مثل الزام به حضور فیزیکی در زمان و مکان مشخص، شما را به تداوم وادار میکند. اما در یادگیری آنلاین، شما خودتان مسئول پیگیری هستید. اگر با خودتان کنار نیایید، حتی بهترین استاد هم برای تمام کردن دوره کمکی از دستش بر نمی آید و این یکی از مهم ترین معایب آموزش آنلاین است.
- شروع یک دوره آنلاین از نظر بسیاری از مهارت آموزان واقعا آسان است، اما استمرار در آن یک چالش واقعی خواهد بود.
- با وجود تمام مزایای آموزش آنلاین اما بازهم نیاز به خودانضباطی و تمرکز در طول زمان یادگیری وجود دارد.
- اگر اهل مدیریت زمان نباشید، ممکن است هرگز دوره ای که خریده اید را تمام نکنید!
گاهی با تلفن همراه درس میخوانید و ناگهان وارد شبکههای اجتماعی میشوید. تمرکز در محیط خانه و میان حواسپرتیها کار دشواریست. این هم یک مشکل بزرگ در یادگیری آنلاین به حساب می آید! Pacific College به همین موضوع اشاره میکند و آموزش آنلاین را مناسب کسانی میداند که نظم شخصی دارند.
تعامل انسانی کمتر در کلاس های آنلاین
آموزش دیدن و یادگیری فقط به محتوا محدود نیست! گاهی آن نگاه معلم، آن مکالمه بین دو همکلاسی، بیشتر از کل درس برای یادگیری اثر مثبت میگذارد.
معمولا در یادگیری غیر حضوری این تجربه انسانی از دست میرود! هرچند با شرکت در انجمن های آنلاین، کلاسهای زنده و گروههای واتساپی تا حدی میتوان این مشکل را برطرف کرد، اما عدم مشارکت گروهی در یادگیری، همچنان یکی از نقاط ضعف بالقوه آموزش آنلاین است.
مشکل عدم برقراری ارتباط موثر که در کلاسهای غیر حضوری دیده می شود حتی در برخی رشتهها مثل روانشناسی، هنر ، مشاوره و حتی دورههای مدیریت یک ضعف بزرگ به شمار می رود. زیرا نبود تعامل انسانی ممکن است یادگیری را ( خصوصا در دوره های مهارتی ) ناقص کند.
یادگیری در جمع گاهی انگیزه میسازد
روزهای شرکت در کلاس های حضوری مدرسه یا دانشگاه را بیاد بیاورید. اگرچه گاهی خسته کننده به نظر می رسد اما همین فشار دوستان برای تمرین، حس رقابت، یا صرفاً همراهی و هم اندیشی در کلاس خالی از لطف نیست!
این حضور جمعی ممکن است دستیابی به مهارت های گروهی را تقویت کند.
حتی آموزش آنلاین نیز باید این فضا را شبیهسازی کند. وگرنه یک دوره غیر حضوری مهارت محور که نیاز به هم اندیشی و کار تیمی دارد ( بدون مشارکت جمعی ) در مقابل کلاس حضوری یک ضعف بزرگ خواهد داشت. Noble Desktop هم به این نکته اشاره دارد که یادگیری آنلاین برای دورههای تک نفره مناسبتر است و معمولا برای یادگیری گروهی یک ضعف به شمار میرود.
دیدگاه ترکیبی:
آموزش ترکیبی یا Hybrid در سالهای اخیر، بسیاری از مؤسسات آموزشی بهسوی مدلی ترکیبی از آموزش روی آوردهاند. در این روش، بخشهایی از دوره بهصورت آنلاین و قسمت هایی از آن بهصورت حضوری برگزار میشود. استاد با کمک این مدل میتواند بهترین جنبههای هر دو دنیا را با هم ترکیب کند. شما نیز میتوانید بخشهای تئوری را در خانه بخوانید و برای پروژههای عملی، جلسات حضوری کوتاه داشته باشید. برای مادران شاغل یا دانشجویانی که به دنبال توازن هستند، این رویکرد راهحلی جذاب است.
جمع بندی مزیت و معایب کلاس آنلاین
آیا برای پیدا کردن مهم ترین مزیت آموزش آنلاین به نتیجه رسیده اید؟! در مقایسه بین کلاسهای حضوری و دوره های آنلاین ( با ابعاد گوناگون ) واقعا کدام بهتر است؟
در این مقاله خواندیم که هر دو روش مزایا و معایب خاص خود را دارند. اما نکته کلیدی این است که آموزش نباید به سبک زندگیتان تحمیل شود، بلکه باید با آن هماهنگ باشد.
پس اگر اهل برنامهریزی هستید و خودانضباطی دارید، آموزش آنلاین میتواند شما را بدون وابستگی به زمان و مکان ؛ به هدف برساند. ولی اگر برای یادگیری به ساختار منظم، تعامل چهرهبهچهره و فضای فیزیکی برای تمرکز نیاز دارید، شک نکنید که آموزش حضوری گزینهای امنتر است.
به نظر من شاید بهتر باشد بهجای انتخاب «این یا آن»، به دنبال ترکیبی از هر دو باشید. مهم نیست که کدام را انتخاب میکنید؛ بلکه این مهم است که یادگیری را متوقف نکنید! چون دنیا منتظر نمیماند و آینده از آن کسانیست که دست از رشد برنمیدارند.
مانا باشید
چه امتیازی به این مقاله می دهید؟
دیدگاهتان را بنویسید