آیا سبک زندگی در عصر دیجیتال باعث کاهش خلاقیت شده؟

امروزه با گسترش روز افزون فناوری های نوین، سبک زندگی افراد جامعه به سمت دیجیتالی شدن میرود. اما سبک زندگی دیجیتال چیست؟ به صورت کلی این شیوه زندگی، روشی مدرن برای استفاده از فناوری دیجیتال در کار، زندگی شخصی و برقراری ارتباط با دیگران طلقی میشود. سبک زندگی دیجیتال از دستگاه ها، پلتفرم ها و رسانه های اجتماعی مختلف بهره میبرد. قطعا این شیوه مدرن، زندگی راحتتر و انعطاف پذیرتر را برای افراد میسر میکند.

شما جوا بدهید. آخرین باری که در یک رستوران مبلغ صورتحساب را به صورت پول نقد پرداخت کردید به یاد دارید؟ قطعا یادتان نیست چه زمانی از پول نقد برای پرداخت مبالغ بالا استفاده کردید. این تاثیر زندگی دیجیتال است که خودش را در همه جا نشان میدهد.

طی سال های اخیر با همه گیری تکنولوژی های جدید، افراد بسیاری به این باور رسیدند که خلاقیت و رشد شناختی در انسان ها کاهش پیدا کرده. بنظرتان این نظریه درست است؟

ابتدا برای پاسخ به این سوال بهتر است معنی خلاقیت و ارتباط آن با دنیای فناوری را بررسی کنیم. پس با من همراه باشید تا به جواب درست برسیم.

منظور از خلاقیت چیست؟

خلاقیت فرایندی است که طی آن ایده های جدید و متنوع ساخته شده و گسترش پیدا میکنند. خلاقیت در توسعه دیجیتال یکی از جنبه های پیشرفت تکنولوژی محسوب میشود. این ایده ها به دلایل زیادی تولید میشوند که سه تا از مهم ترین موارد آن به شرح زیر است.

• حل کردن یک مسئله
• برقراری ارتباط با اشخاص یک جامعه
• احتیاج به ارزش های متنوع و پیچیده

می توان گفت خلاقیت روشی است که در آن ایده های جدید و تخیلی به واقعیت تبدیل میشنود. فردی خلاق است که مشکلات و مسائل رو به رویش را به شکلی متفاوت و منحصر به فرد نگاه کند. همینطور برای حل آن مسئله فراتر از تخیل خود فکر کند تا راه حلی ارزشمند ارائه دهد. برخلاف تصور رایج خلاقیت یک فعالیت ژنتیکی نیست، بلکه  مهارتی است که با یادگیری و تمرین به دست می آید.

چگونه خلاقیت خود را افزایش دهیم:

1. به ابتکار خود متعهد باشید
2. در حوزه حرفه ای خود متخصص شوید
3. ریسک پذیر باشید
4. به کنجکاوی خودتان پاداش دهید
5. اعتماد به نفس داشته باشید
6. به خودتان زمان بدهید تا ایده های جدید ارائه دهید
7. با ترس از اشتباه خودتان مبارزه کنید
8. راه حل های متنوع را امتحان کنید
9. از نقشه های ذهنی و فلوچارت استفاده کنید

تاثیرات منفی تکنولوژی بر خلاقیت جامعه

درحال حاضر هوش مصنوعی وبسیاری از تکنولوژی های نوین؛ سبک زندگی انسان را دستخوش تحولات فراوانی کرده اند. این تحولات دیجیتالی شامل زمینه هایی مانند هنر، آموزش و حتی هویت شخصی نیز میشود. همین پیشرفت ها زمینه ساز اتصال جهانی بینظیر هستند، اما نگرانی هایی بابت کنار رفتن ارزش های سنتی و فرهنگی به وجود آورده.

شما چندبار در طول روز از فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی استفاده میکنید؟

طبق آمارهایی که گزارش شده، حدود 7 درصد از مردم کل دنیا؛ روزانه به طور مکرر از هوش مصنوعی برای کارهای روزمره خود استفاده میکنند. این آمار نگرانی جامعه فرهنگی را برانگیخته است.

غیرقابل تصور است که تمام افراد در این کره زمین از تلفن های هوشمند استفاده میکنند. یعنی تقریبا 90درصد از 8میلیارد نفر در دنیا. هیچ راه فراری از سبک زندگی دیجیتال وجود ندارد، ولیکن اگر انسان ها به صورت حساب شده و موثر از آنها بهره ببرند بسیاری از نگرانی ها به طور چمشگیری کاهش پیدا میکند.

بررسی نظریات علمی و پژوهشی

طی پژوهش های علمی صورت گرفته روی تاثیرات منفی دیجیتال بر خلاقیت جامعه، چند سازوکار به شکل تکرار شونده ای مشاهده شده اند. بیاید این فرمول های تکراری را باهم بررسی کنیم.

• کاهش توجه و چندوظیفگی رسانه ای: کاربرانی که چند کار را باهم انجام میدهند برای مهار حواس پرتی و مدیریت درست کارها دچار مشکل میشوند.
• از دست رفتن دائمی توانایی شناخت ابزارها: براساس فرضیه Brain drain حتی حضور گوشی های هوشمند روی میز کار باعث میشود بخشی از حافظه کاری فرد درگیر شود.
• برون سپاری حافظه، تاثیر گوگل بر ذهن: برون سپاری حافظه یعنی وقتی مطمئن هستیم اطلاعات را به صورت آنلاین پیدا میکنیم دیگر زحمت حفظ کردن محتوا را به خود نمیدهیم. بیشتر جای محتوا را در ذهن نگه میداریم تا خودش را. همین موضوع باعث کم رنگ شدن خلاقیت میشود.
• هم رنگ شدن با اجتماع و همگن سازی الگوریتمی: زمانی که استفاده از فناوری های دیجیتال در جامعه رایج میشود، به یک کاربرد همه گیر در بین مردم تبدیل میشود. درچنین شرایطی با همه گیری رسانه ها، نفوذ اجتماعی دیدگاه مردم را باریک و ایده های یکسان را زیاد میکند. این مفهوم در مقیاس بزرگ تر یعنی کاهش تنوع های فکری که با افت نوآوری همراه است.

آیا تکنولوژی همیشه تاثیرات منفی بر خلاقیت و سبک زندگی مردم دارد؟

پاسخ این سوال منفی است. سبک زندگی مدرن همیشه دو جنبه مثبت و منفی دارد که تاثیرات منفی آن را باهم مطالعه کردیم. اما بیایید برخی از تاثیرات مثبت این فناوری های نوین بر ذهن را باهم بررسی کنیم.

فضای دیجیتال بستری گسترده از منابع است که دسترسی های زیادی به ما میدهد. به طور مثال امکان همکاری در سطح جهانی، دسترسی به ابزارهای خلاقانه و یادگیری سریع را فراهم کرده. بسیاری از هنرمندان و پژوهشگران برای انتشار آثار خود از رسانه های اجتماعی استفاده میکنند. همچنین رسانه های دیجیتالی الهام بخش افراد برای خلق آثار خاص و جذب مخاطبان ویژه هستند. ابزارهای متنوعی برای کمک به تولید محتوای خاص وجود دارد. یکی از این ابزارها هوش مصنوعی است، این ابزار قدرتمند میتواند خلاقیت را تقویت کند و ایده های جدیدی به اشخاص بدهد.

به طور ویژه تاثیر دیجیتال بر سبک زندگی مدرن انسان ها بستگی به روش استفاده از آن دارد. اگر به شکل آگاهانه و هدفمند از آن بهره ببرید میتواند زمینه ای برای ارتقای بهتر کیفیت زندگی و افزایش دهنده در خلاقیت باشد. اما اگر به صورت نادرست و بی رویه از آن استفاده کنید میتواند تاثیرات منفی بر کیفیت زندگی بگزارد.

راهکارهایی برای جلوگیری از تاثیرات منفی فناوری

راه حل های متنوعی برای جلوگیری از تاثیر منفی فناوری بر ذهن وجود دارد. این راه حل ها باید هم در سطح اجتماعی و هم در زندگی شخصی کار شوند. اما درحال حاضر میخواهم راهکارهای شخصی را معرفی کنم، زیرا هر مسئله اجتماعی نیازمند اصلاح آن به صورت فردی است. از قدیم گفته اند اگر میخواهی جامعه را تغییر دهی اول از خودت شروع کن. پس بیایید چند مورد از این راهکارها را باهم تحلیل کنیم.

• مدیریت زمان صفحه شخصی: زمان کار کردن با گوشی، تبلت، کامپیوتر را برای خودتان محدود کنید.
• استراحت دیجیتال: یک زمان مشخص کنید که در آن هرگونه دستگاه دیجیتالی را کنار گزاشته و به کارهایی بپردازید که خلاقیت را افزایش دهد.
• تنظیم اعلان ها: اعلان هایی که غیرضروری هستند را غیرفعال کنید تا از حواس پرتی در طول کارتان جلوگیری کند.

نتیجه گیری

در نهایت، سبک زندگی دیجیتال نه خوب است و نه بد؛ باید گفت بستگی به نحوه استفاده ما از آن دارد. اگر آگاهانه و هدفمند از ابزارهای دیجیتال بهره ببریم، می‌توانیم خلاق‌تر، مؤثرتر و موفق‌تر باشیم. بدون شک اگر بی‌رویه و بدون برنامه از آن استفاده کنیم، خلاقیت‌مان به‌تدریج تحلیل می‌رود.

به طور ویژه برای اینکه بتوانید از فناوری‌های نوین به‌درستی استفاده کنید و خلاقیت خود را در مسیر حرفه‌ای ‌تان تقویت کنید، آموزش‌های تخصصی و هدفمند ضروری هستند. سایت آموزشی هرمس با ارائه دوره‌های کاربردی در حوزه دیجیتال مارکتینگ، تولید محتوا و مدیریت زمان دیجیتال، بستری مناسب برای رشد فردی و حرفه‌ای شما فراهم کرده است.  اگر به دنبال ارتقای سبک زندگی دیجیتال خود هستید، هرمس می‌تواند نقطه شروعی هوشمندانه باشد.

دوره های آموزش طراحی وب و گرافیک

دوره های رایگان آموزش دیجیتال مارکتینگ